ÇALIŞMA ALANI

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

İş ilişkilerinin kuruluşundan sona ermesine kadar işçi ve işverenlere mevzuata uyumlu, dengeli çözümler sunuyoruz.

Hizmet kapsamımız

• İş sözleşmelerinin hazırlanması ve şirket içi yönetmeliklerin düzenlenmesi
• Fesih süreçlerinin yönetimi; savunma alınması ve usule uygun bildirim
• İşe iade davaları ve arabuluculuk süreçleri
• Kıdem, ihbar, kötü niyet ve eşit davranmama tazminatı talepleri
• Fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve yıllık izin alacakları
• İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları
• Hizmet tespiti, emeklilik ve sosyal güvenlik uyuşmazlıkları
• Rekabet yasağı, gizlilik ve cezai şart hükümlerinin değerlendirilmesi

Hangi durumlarda başvurulur?

Aşağıdaki durumların herhangi biri sizin için geçerliyse, erken bir hukuki değerlendirme çoğu zaman hem süre hem maliyet açısından belirleyici olur.

• İş sözleşmeniz feshedildi ve feshin geçerli bir sebebe dayanmadığını düşünüyorsunuz.
• İşten ayrıldınız ancak kıdem ve ihbar tazminatınız ödenmedi.
• Fazla çalışma yaptınız fakat karşılığı ücrete yansıtılmadı.
• Ücretiniz düzenli ödenmiyor veya bir bölümü elden veriliyor.
• Yıllık izinlerinizi kullanamadan işten ayrıldınız.
• İş yerinde bir kaza geçirdiniz ya da meslek hastalığı teşhisi kondu.
• Sigorta girişiniz geç yapıldı veya prim günleriniz eksik bildirildi.
• İşveren olarak bir çalışanın iş sözleşmesini feshetmeyi planlıyor ve süreci hatasız yürütmek istiyorsunuz.
• Ayrılan bir çalışanınız rekabet yasağına aykırı davranıyor.

Süreler ve başvuru koşulları

Bu alandaki en sık hak kaybı sebebi, sürelerin kaçırılmasıdır. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan süreleri özetler; her dosyada süre başlangıcı somut olaya göre değişebilir.

İşe iade davası için aranan koşullar

İşe iade talebinde bulunabilmek için dört koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir: iş yerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyor olmalı, işçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalı, iş sözleşmesi belirsiz süreli olmalı ve fesih işveren tarafından geçerli bir sebep gösterilmeksizin yapılmış olmalıdır. İşveren vekili konumundaki üst düzey yöneticiler bu korumadan yararlanamaz. Koşullardan biri eksikse işe iade yolu kapalıdır; bu durumda kötü niyet tazminatı ve diğer işçilik alacakları gündeme gelebilir.

Kıdem tazminatına hak kazandıran hâller

Kıdem tazminatı, her koşulda değil, kanunda sayılan sona erme hâllerinde doğar. Başlıcaları: işverenin haklı sebep olmaksızın feshi, işçinin sağlık sebepleri ya da işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle haklı feshi, ücretin ödenmemesi, askerlik, emeklilik ve kadın işçinin evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde ayrılması. Kendi isteğiyle ve haklı bir sebep olmaksızın istifa eden işçi kural olarak kıdem tazminatına hak kazanamaz.

Süreç nasıl ilerler?

1. Belgelerin ve çalışma düzeninin analiziİş sözleşmesi, görev tanımı, ücret bordroları, banka hesap hareketleri, puantaj kayıtları, giriş-çıkış kayıtları, özlük dosyası, savunma yazıları ve fesih bildirimi incelenir. Gerçek ücretin ve fiili çalışma süresinin tespiti, alacak hesabının temelini oluşturur.
2. Talep ve hesaplama çerçevesinin hazırlanmasıKıdem, ihbar, fazla çalışma, izin ve diğer kalemler brüt-net ayrımıyla hesaplanır. Bu hesap hem arabuluculuk müzakeresinin hem de açılacak davanın çerçevesini belirler.
3. Zorunlu arabuluculukİşe iade ve işçilik alacaklarında dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Bu aşamada varılacak anlaşma ilam niteliğinde olduğundan, imzalanacak tutanağın kapsamı ve feragat içerip içermediği dikkatle değerlendirilmelidir.
4. Dava ve delil süreciAnlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır. Fazla çalışma ve ücret iddialarında tanık anlatımları, giriş-çıkış kayıtları ve banka hareketleri belirleyicidir; bilirkişi hesap raporuna karşı süresinde ayrıntılı itiraz sunulur.
5. Karar ve icra aşamasıKararın kesinleşmesinin ardından tahsil süreci yürütülür. İşe iade kararlarında, işçinin süresi içinde işverene başvurması gerektiğinden bu adım ayrıca takip edilir.

Masraf kalemleri

Hukuki süreçlerde avukatlık ücreti dışında, dosyanın kendisinden doğan ve mahkeme veznesine ya da ilgili kuruma ödenen masraf kalemleri bulunur. Aşağıdaki kalemler tutar olarak dosyaya göre değişir; ilk görüşmede kendi dosyanız için öngörülebilir bir çerçeve sunulur.

• Harçlar: Başvurma harcı, peşin karar ve ilam harcı gibi kalemler. Konusu para olan davalarda harç, talep edilen tutar üzerinden nispi olarak hesaplanır.
• Gider avansı: Tebligat, müzekkere, dosya ve posta giderleri için mahkemece baştan alınan avans.
• Bilirkişi ve keşif ücretleri: Teknik inceleme gereken dosyalarda ayrıca yatırılır.
• Arabuluculuk ücreti: Dava şartı arabuluculukta, anlaşma sağlanamazsa ilk iki saatlik bölüm Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; anlaşma hâlinde ücret taraflarca paylaşılır.
• Kanun yolu harçları: İstinaf ve temyiz başvurularında ayrıca harç ve gider avansı gerekir.

Davayı kazanan taraf lehine, karşı taraftan tahsil edilmek üzere Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekâlet ücretine hükmedilir. Bu tutar tarifeye bağlıdır ve mahkemece belirlenir.

Sık sorulan sorular

İşe iade davası açmak için ne kadar sürem var?

İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu süreler hak düşürücüdür ve kaçırılması hâlinde işe iade yolu tamamen kapanır.

İstifa edersem kıdem tazminatı alabilir miyim?

Kural olarak hayır. Ancak istifanız haklı bir sebebe dayanıyorsa — ücretinizin ödenmemesi, sigorta priminin eksik yatırılması, mobbing, çalışma koşullarında esaslı değişiklik gibi — kıdem tazminatına hak kazanabilirsiniz. Bu durumda ayrılma sebebinizin yazılı olarak ve doğru biçimde bildirilmesi büyük önem taşır; 'istifa' başlıklı genel bir dilekçe hak kaybına yol açabilir.

Fazla mesai yaptığımı nasıl ispatlarım?

İspat yükü kural olarak işçidedir. İş yeri giriş-çıkış kayıtları, parmak izi veya kartlı geçiş verileri, puantaj cetvelleri, e-posta ve mesaj yazışmaları, servis saatleri ile tanık anlatımları kullanılabilir. Yazılı belge bulunmayan dosyalarda tanık beyanı belirleyici olmakta; mahkemeler bu hâlde hesaplanan tutardan hakkaniyet indirimi yapabilmektedir.

İbraname imzaladım, alacak talep edebilir miyim?

İbranamenin geçerliliği sıkı şekil şartlarına bağlıdır: yazılı olmalı, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmiş olmalı, alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmeli ve ödeme banka aracılığıyla yapılmış olmalıdır. Bu koşulları taşımayan ibraname geçersiz sayılır; eksik ödeme içeren ibraname ise yalnızca makbuz hükmünde kabul edilir.

İşveren olarak feshi nasıl hatasız yaparım?

Geçerli sebep somut olarak belgelenmeli, işçinin yazılı savunması alınmalı, fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve sebep açık biçimde gösterilmelidir. Performansa dayalı fesihlerde önceden ölçülebilir hedefler ve uyarılar bulunmalı; davranışa dayalı fesihlerde ise altı iş günlük süreye uyulmalıdır. Usule aykırı yapılan fesih, sebebi haklı olsa dahi işe iade sonucunu doğurabilir.

İş kazası geçirdim, hangi haklarım var?

İş kazası hâlinde SGK tarafından sağlanan geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri gibi haklardan ayrı olarak, işverenin kusuru oranında maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Maluliyet oranının tespiti ve kusur dağılımı bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Kazanın SGK'ya süresinde bildirilmiş olması ve tutanakların doğru düzenlenmesi süreci doğrudan etkiler.

Rekabet yasağı sözleşmesi her durumda geçerli midir?

Hayır. Rekabet yasağının geçerli olabilmesi için yazılı olması, işçinin müşteri çevresine veya üretim sırlarına vâkıf olabilecek konumda bulunması, süre, yer ve konu bakımından sınırlandırılmış olması ve işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye düşürmemesi gerekir. Süre kural olarak iki yılı aşamaz. Aşırı cezai şartlar hâkim tarafından indirilebilir.

Görüşme öncesinde hazırlayabilecekleriniz

İş sözleşmesi, SGK hizmet dökümü ve işe giriş bildirgesi, ücret bordroları, banka hesap hareketleri, çalışma saatlerini gösteren kayıtlar, işveren yazışmaları, savunma talepleri ve fesih bildirimini hazırlayın. İşe giriş, işten çıkış ve fesih bildiriminin size tebliğ edildiği tarihi ayrı ayrı not edin — işe iadede bir aylık süre tebliğ tarihinden işlemeye başlar. Fazla çalışma iddianız varsa tanık olabilecek kişilerin adlarını da çıkarın.

İşçilik hakları çalışma biçimine, süreye ve fesih sebebine göre değişir; her dosyada ayrı hesaplama gerekir. Bu sayfadaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez ve sonuç taahhüdü içermez. Mevzuat değişebileceğinden, güncel durumun dosyanız özelinde teyit edilmesi gerekir.

Görüşme talep edin