ÇALIŞMA ALANI
Aile ve Miras Hukuku
Hassas aile ve miras süreçlerinde mahremiyeti gözeten, anlaşılır ve dikkatli bir hukuki destek sağlıyoruz.
Hizmet kapsamımız
- Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması ve dava süreci
- Çekişmeli boşanma, ayrılık ve evliliğin iptali davaları
- Velayet, kişisel ilişki kurulması ve velayetin değiştirilmesi
- Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası talepleri ile nafakanın uyarlanması
- Mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı davaları
- Aile içi şiddet hâlinde koruyucu ve önleyici tedbir başvuruları
- Mirasçılık belgesi, tereke tespiti ve mirasın reddi işlemleri
- Tenkis, muris muvazaası ve miras sebebiyle istihkak davaları
- Vasiyetname hazırlığı, vasiyetin iptali ve miras taksim sözleşmeleri
Hangi durumlarda başvurulur?
Aşağıdaki durumların herhangi biri sizin için geçerliyse, erken bir hukuki değerlendirme çoğu zaman hem süre hem maliyet açısından belirleyici olur.
- Eşinizle boşanma konusunda anlaştınız ve protokolü doğru hazırlamak istiyorsunuz.
- Boşanma davası açıldı ve kendinizi savunmanız gerekiyor.
- Çocuğunuzun velayeti veya kişisel ilişki düzeni konusunda uyuşmazlık yaşıyorsunuz.
- Ödenen nafaka güncel koşullara göre çok düşük ya da çok yüksek kaldı.
- Evlilik birliği içinde edinilen mal varlığının paylaşımında anlaşamıyorsunuz.
- Aile içi şiddet veya tehdit nedeniyle acil koruma tedbirine ihtiyacınız var.
- Bir yakınınız vefat etti ve mirasçılık belgesi ile tereke işlemlerini başlatmanız gerekiyor.
- Miras bırakanın borçları nedeniyle mirası reddetmeyi düşünüyorsunuz.
- Saklı payınızın zedelendiğini veya taşınmazın mirastan kaçırıldığını düşünüyorsunuz.
Süreler ve başvuru koşulları
Bu alandaki en sık hak kaybı sebebi, sürelerin kaçırılmasıdır. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan süreleri özetler; her dosyada süre başlangıcı somut olaya göre değişebilir.
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Anlaşmalı boşanma için asgari evlilik süresi | 1 yıl | TMK m.166/3 |
| Zina, hayata kast ve onur kırıcı davranış nedeniyle dava | Öğrenmeden 6 ay, her hâlde fiilden itibaren 5 yıl | TMK m.161-162 |
| Terk nedeniyle boşanma | Ayrılık en az 6 ay sürmeli; ihtardan sonra 2 ay beklenir | TMK m.164 |
| Mirasın reddi | Mirasçı olduğunu öğrenmeden itibaren 3 ay | TMK m.606 |
| Tenkis davası | Saklı payın zedelendiğini öğrenmeden 1 yıl, her hâlde 10 yıl | TMK m.571 |
| Vasiyetnamenin iptali davası | Öğrenmeden 1 yıl; her hâlde 10 yıl (kötü niyette 20 yıl) | TMK m.559 |
| Mal rejiminin tasfiyesinde katılma alacağı | Boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl | TBK m.146 |
| Nafakanın artırılması veya azaltılması | Süre sınırı yok; koşullar değiştiğinde her zaman | TMK m.176 |
Saklı pay oranları
Miras bırakan, ölüme bağlı tasarrufla mal varlığının tamamı üzerinde serbestçe tasarruf edemez; kanunda belirlenen saklı paylı mirasçıların payları korunur. Kardeşlerin saklı payı 2007 yılında yapılan değişiklikle kaldırılmıştır.
| Saklı paylı mirasçı | Saklı pay oranı |
|---|---|
| Altsoy (çocuklar, torunlar) | Yasal miras payının 1/2'si |
| Ana ve baba (her biri) | Yasal miras payının 1/4'ü |
| Sağ kalan eş — altsoy veya ana-baba ile birlikte mirasçıysa | Yasal miras payının tamamı |
| Sağ kalan eş — diğer hâllerde | Yasal miras payının 3/4'ü |
Mal rejimi ve tarih ayrımı
1 Ocak 2002 tarihinde yürürlüğe giren Türk Medeni Kanunu ile yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma olarak belirlenmiştir. Bu tarihten önce edinilen mallar bakımından, aksi kararlaştırılmadıkça eski kanunun mal ayrılığı rejimi uygulanır. Bu nedenle tasfiyede her malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiği ayrı ayrı belirlenir. Miras, bağış ve kişisel tazminat gibi karşılıksız kazanımlar ile evlenmeden önce sahip olunan mallar kişisel mal sayılır ve paylaşıma girmez.
Süreç nasıl ilerler?
- Durumun ve acil ihtiyaçların belirlenmesiTarafların güncel durumu, çocukların yaşı ve yaşam düzeni, ekonomik koşullar ve varsa acil koruma ihtiyacı ilk olarak değerlendirilir. Şiddet veya tehdit söz konusuysa koruyucu tedbir başvurusu diğer tüm adımların önüne alınır.
- Anlaşma imkânının araştırılmasıTaraflar arasında boşanmanın mali sonuçları, velayet ve kişisel ilişki konusunda uzlaşma imkânı varsa protokol yolu değerlendirilir. Anlaşmalı boşanma, hem süre hem de tarafların ve çocukların yıpranması bakımından belirgin biçimde avantajlıdır.
- Delillerin ve mal varlığının tespitiÇekişmeli süreçlerde nüfus kayıtları, gelir belgeleri, tapu ve araç kayıtları, banka hesapları, sosyal güvenlik dökümleri ve iletişim kayıtları toplanır. Mal rejimi tasfiyesinde her kalemin edinme tarihi ve kaynağı ayrıca belgelenir.
- Dava ve tedbir aşamasıDava açılırken tedbir nafakası, velayetin geçici olarak düzenlenmesi ve mal kaçırmayı önlemek üzere ihtiyati tedbir talep edilir. Yargılama boyunca çocuğun üstün yararı esas alınır ve uzman görüşüne başvurulabilir.
- Karar, kesinleşme ve tasfiyeBoşanma kararının kesinleşmesinin ardından nüfus tesciline ve gerekiyorsa mal rejiminin tasfiyesine geçilir. Tasfiye davası ayrı bir dava olduğundan zamanaşımı süresi ayrıca takip edilir.
Masraf kalemleri
Hukuki süreçlerde avukatlık ücreti dışında, dosyanın kendisinden doğan ve mahkeme veznesine ya da ilgili kuruma ödenen masraf kalemleri bulunur. Aşağıdaki kalemler tutar olarak dosyaya göre değişir; ilk görüşmede kendi dosyanız için öngörülebilir bir çerçeve sunulur.
- Harçlar: Başvurma harcı, peşin karar ve ilam harcı gibi kalemler. Konusu para olan davalarda harç, talep edilen tutar üzerinden nispi olarak hesaplanır.
- Gider avansı: Tebligat, müzekkere, dosya ve posta giderleri için mahkemece baştan alınan avans.
- Bilirkişi ve keşif ücretleri: Teknik inceleme gereken dosyalarda ayrıca yatırılır.
- Arabuluculuk ücreti: Dava şartı arabuluculukta, anlaşma sağlanamazsa ilk iki saatlik bölüm Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; anlaşma hâlinde ücret taraflarca paylaşılır.
- Kanun yolu harçları: İstinaf ve temyiz başvurularında ayrıca harç ve gider avansı gerekir.
Davayı kazanan taraf lehine, karşı taraftan tahsil edilmek üzere Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca vekâlet ücretine hükmedilir. Bu tutar tarifeye bağlıdır ve mahkemece belirlenir.
Sık sorulan sorular
Anlaşmalı boşanma için hangi koşullar gerekir?
Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, tarafların birlikte başvurması veya birinin diğerinin davasını kabul etmesi ve hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerini serbestçe açıkladığına kanaat getirmesi gerekir. Ayrıca boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların durumu konusunda düzenlenen protokolün hâkim tarafından uygun bulunması şarttır.
Anlaşmalı boşanma protokolünde neler yer almalıdır?
Protokol; velayet, kişisel ilişki günleri, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, mal rejiminin tasfiyesi ve ziynet eşyaları konusunda tarafların iradesini açık ve tereddütsüz biçimde yansıtmalıdır. Uygulamada en sık yapılan hata, mal paylaşımı ve ziynet konularının protokole hiç yazılmaması ya da 'karşılıklı feragat' gibi belirsiz bir ifadeyle geçiştirilmesidir; bu, boşanmadan sonra yeni bir davaya yol açar.
Velayet belirlenirken hangi ölçütler dikkate alınır?
Belirleyici olan çocuğun üstün yararıdır. Çocuğun yaşı, alıştığı yaşam düzeni ve okulu, ebeveynlerin fiilen çocukla ilgilenme kapasitesi, ekonomik ve sosyal durumları ile çocuğun idrak yaşındaysa görüşü birlikte değerlendirilir. Ekonomik üstünlük tek başına belirleyici değildir; mahkeme gerektiğinde pedagog ve sosyal çalışmacıdan uzman raporu alır.
Nafaka türleri nelerdir ve sonradan değiştirilebilir mi?
Dava süresince ödenen tedbir nafakası, çocuk için ödenen iştirak nafakası ve boşanma sonrası yoksulluğa düşecek eş için ödenen yoksulluk nafakası bulunur. Tarafların ekonomik durumunda esaslı bir değişiklik olması hâlinde nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması her zaman talep edilebilir; bunun için ayrı bir dava açılması gerekir.
Mirası reddetmek için ne kadar sürem var?
Yasal mirasçılar, miras bırakanın ölümünü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Bu süre hak düşürücüdür ve geçmesi hâlinde miras kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılır. Miras bırakanın ödemeden aczi ölümü anında açıkça belli veya resmen tespit edilmişse, miras hükmen reddedilmiş sayılır ve bu durumun tespiti için süre şartı aranmaz.
Muris muvazaası ile tenkis davası arasındaki fark nedir?
Muris muvazaasında miras bırakan, mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı taşınmazı tapuda satış göstermiştir; işlem baştan geçersiz sayılır ve tüm mirasçılar payları oranında tapu iptali isteyebilir. Tenkis davasında ise yapılan tasarruf geçerlidir, ancak saklı payı zedelediği ölçüde indirilmesi istenir. Muvazaa iddiası süreye bağlı değildir; tenkis davası ise hak düşürücü süreye tabidir.
Vasiyetname nasıl hazırlanır?
Üç şekil öngörülmüştür: noter huzurunda düzenlenen resmî vasiyetname, baştan sona miras bırakanın el yazısıyla yazılıp tarih ve imza konularak hazırlanan el yazılı vasiyetname ve yalnızca olağanüstü hâllerde geçerli olan sözlü vasiyetname. Şekil şartlarına uyulmaması vasiyetnamenin iptaline yol açar; özellikle el yazılı vasiyetnamelerde tarihin eksik yazılması sık rastlanan bir geçersizlik sebebidir.
Görüşme öncesinde hazırlayabilecekleriniz
Nüfus kayıt örneği ve evlenme cüzdanı, gelir belgeleri, tapu ve araç kayıtları, banka hesap dökümleri, varsa protokol taslağı, mirasçılık belgesi, vasiyetname ve taraflar arasındaki önemli yazışmaları hazırlayabilirsiniz. Miras dosyalarında miras bırakanın ölüm tarihi ile bu durumu öğrendiğiniz tarihi ayrı ayrı belirtin; ret süresi öğrenme tarihinden işler. Acil koruma veya tedbir ihtiyacınız varsa bunu ilk iletişimde mutlaka belirtin.
Diğer çalışma alanlarımız
Aile ve miras süreçleri kişisel koşullara göre şekillenir; görüşmelerin tamamı gizlilik esasına tabidir. Bu sayfadaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez ve sonuç taahhüdü içermez. Mevzuat değişebileceğinden, güncel durumun dosyanız özelinde teyit edilmesi gerekir.